1. * 1419 - bitwa pod Nekmierzem miała miejsce w grudniu 1419 roku podczas wojen husyckich. Bitwa była efektem jednego z zagonów poprowadzonych przez Bohuslava ze Svamberga (stojącego na czele tych wojsk czeskich, które popierały Zygmunta Luksemburczyka) przeciwko oddziałom husyckim Jana Žižki. Biorące udział w zagonie wojska liczące 2000 jazdy napotkały siły husyckie będące w trakcie oblężenia leżącej na północ od Pilzna twierdzy Nekmierz. Husyckie wojska liczące tylko 400 piechoty dzięki artylerii umieszczonej na wozach taborowych złamały linie oddziałów Bohuslava i zmusiły je do odwrotu. Skutek tej bitwy był taki, że Husyci przekonali się do wyjątkowego talentu ich przywódcy Jana Žižki w sprawach dotyczących działań wojennych. Dlatego później Husyci z Pragi wezwali Jana Žižkę by bronił ich miasta przed inwazyjną armią Zygmunta Luksemburczyka, i to pomimo tego, że wcześniej wzgardzili nim i po początkowym sporze husycko-katolickim, jaki wcześniej miał miejsce w Pradze, przyjęli żądania zwolenników Luksemburczyka Żródło :Stephen Turnbull, "The Hussite Wars (1419-36)", Osprey Publishing, ISBN 1-84176-665-8
  • * 1420 - bitwa pod Sudomierzemmiała miejsce 25 marca 1420 roku podczas wojen husyckich. Wojska husyckie dowodzone przez Jana Žižkę zajęły umocnione pozycje pod wsią Sudomierz (czes. Sudoměř), leżącą na południu Czech. Jedno skrzydło chronił staw, a drugie osłonięte było rzędem wozów. W tych warunkach wojska czeskie stojące po stronie Zygmunta Luksemburczyka, złożone z 2000-2500 jazdy nie mogły atakować konno i zostały spieszone. Następnie przeprowadzono serię ataków na wozy husyckie. Nieudane ataki przyniosły poważne straty obu walczącym stronom (broniący się husyci stracili 3 wozy, które w trakcie walk zostały zniszczone), choć tradycyjnie strona atakująca miała większe straty. Ostatecznie zwolennicy Luksemburczyka wycofali się. Sukces Husytów był zdumiewający, wziąwszy pod uwagę fakt, że osłonięta przez 12 wozów piechota husycka w sile 400 żołnierzy zdołała obronić się przed kilkakrotnie liczniejszym przeciwnikiem. W otwartym polu w owych czasach przy równej liczbie wojsk kawaleria zawsze wygrywała z piechotą, jednak tym razem Jan Žižka dzięki zastosowaniu taktyki taborowej pokonał kawalerię przeciwnika, i to pomimo jej znacznej przewagi liczebnej.
  • 1420 - Bitwa o Witkową Górę - Bitwa o Witkową Górę miała miejsce 14 lipca 1420 roku podczas wojen husyckich. Bitwa stoczona została przez oblegające Pragę wojsko króla niemieckiego Zygmunta Luksemburczyka z armią husycką dowodzoną przez Jana Žižkę. Miejscem bitwy była Witkowa Góra, leżąca w tamtych czasach w pobliżu stolicy Czech (dziś już w granicach administracyjnych Pragi, w dzielnicy Žižkov), a walki toczyły się w znacznej mierze na terenie winnicy założonej przez ojca Zygmunta Luksemburczyka cesarza niemieckiego Karola IV.
  • 1420 - bitwa pod Wyszehradem - miała miejsce 1 listopada 1420 roku podczas wojen husyckich. Armia Utrakwistów wspólnie z armią miasta Pragi i małym oddziałem Taborytów oblegli znajdującą się w pobliżu Pragi twierdzę Wyszehrad. Całością sił połączonej armii oblężniczej liczącej 12 000 żołnierzy dowodził Hynek Krušina z Lichtemburka. Na odsiecz oblężonej fortecy ruszył Zygmunt Luksemburczyk, który prowadził ze sobą armię liczącą 18 000 żołnierzy. W mieście Kutna Hora armię Luksemburczyka opuściło aż 1500 żołnierzy, którzy przeszli na stronę Husytów. Wydarzenie to znacznie zmniejszyło różnicę sił obu armii. Ze względu na mocną pozycję, jaką zajmowali Husyci dowódca oddziałów morawskich sprzeciwił się pomysłowi Luksemburczyka, który chciał przeprowadzić frontalny atak. Urażony w swej dumie monarcha nakazał wojskom morawskim atak na najmocniejszy punkt obrony husyckiej, w wyniku czego straty wśród wojsk morawskich były szczególnie duże. Ostatecznie bitwę wygrali Husyci. Wojska katolickie straciły nieco mniej niż 1000 żołnierzy oraz znaczną ilość jeńców w trakcie odwrotu. Wkrótce po wycofaniu się wojsk Luksemburczyka twierdza Wyszehrad skapitulowała.
  • * 1421 - bitwa pod Kutną Horą - miała miejsce 21 grudnia 1421 roku podczas wojen husyckich. Przyłączenie się władz miasta Kutna Hora do Husytów było wielkim zaskoczeniem dla Zygmunta Luksemburczyka, gdyż miasto to w większości zamieszkiwali katolicy. Koncentrujący swą armię na Morawach Zygmunt Luksemburczyk ruszył, by odzyskać panowanie nad utraconym miastem. By temu zapobiec Jan Žižka także ruszył w kierunku Kutna Hora. Panowanie nad miastem Kutna Hora było istotne dla obu stron konfliktu, gdyż miasto to zajmowało strategiczną pozycję we wschodnich Czechach, kontrolując przepływ srebra wydobywanego w okolicznych kopalniach. Dowodzeni przez Jana Žižkę Husyci dla obrony tej ważnej miejscowości przed wojskami Zygmunta Luksemburczyka skoncentrowali w Kutna Hora siły wielkości 12 000 żołnierzy. Armia ta wraz z wozami okopała się tworząc prostokąt, którego tyły oparte zostały o mury miasta. Armia katolicka liczyła 50 000 żołnierzy, choć niektóre źródła mówią aż o 100 000 żołnierzy, głównie Niemców i Węgrów. Siłami węgierskimi w liczbie 15 000 żołnierzy dowodził włoski kondotier Pippo Spano (Filippo Scolari). Wojska Luksemburczyka rozpoczęły bitwę po uprzednim zajęciu pozycji naprzeciw trzech boków prostokąta husyckiego chronionych przez wozy taborowe. Przed frontem Husytów stanęli Węgrzy i to głównie oni z początku zaangażowani byli w walkę z oblężoną armią. Walki, podczas których husycka artyleria skutecznie odpierała węgierskie ataki, trwały do zmierzchu. Husyckie zapiski mówią o dużych stratach, jakie ich artyleria, pomimo dużej odległości, zadała atakującym Węgrom. Inne źródła milczą na temat skuteczności husyckich dział. Zdumiewającą bezczynność pozostałych (głównie niemieckich) oddziałów tłumaczy się tym, że Zygmunt Luksemburczyk czekał na wyniki działań konspiracji utworzonej w mieście Kutna Hora przez jego zwolenników. O zmierzchu wojska katolickie zaatakowały pozycje husyckie położone na zachodnich wzgórzach. W tym samym czasie część węgierskiej jazdy obeszła znajdujące się na prawym skrzydle husyckie tabory i ruszyła do najbardziej oddalonej od husytów północnej bramy miejskiej. Na ustalony znak zwolennicy Luksemburczyka otworzyli bramę. Wrargnięcie jazdy węgierskiej do miasta zapoczątkowało masakrę husyckich zwolenników w mieście. Ponieważ stronnicy Luksemburczyka zabezpieczyli wszystkie bramy, Jan Žižka nie był w stanie przyjść mordowanym w mieście husytom z pomocą. Wraz z zapadnięciem nocy wojska husyckie, otoczone przez wrogów ze wszystkich stron, znalazły się w niezwykle trudnej sytuacji. O świcie następnego dnia Jan Žižka dzięki zamontowanym na wozach taborowych działom wydostał swą armię z potrzasku i ruszył na północ, zatrzymując się dopiero w Kolínie. Zaskakująca jest łatwość, z jaką armia husycka przebiła się przez oblegające ją wojska katolickie. Podejrzewa się, że przyczyną tego mogła być dezorganizacja panująca w wojskach Luksemburczyka spowodowana wczesną porą ataku oraz tym, że został on przeprowadzony na tyle blisko obozu monarchy, by sparaliżować łańcuch decyzyjny nieprzyjaciela. Kolejnym czynnikiem, który ułatwił husytom przebicie się, mogło być znaczne rozproszenie sił katolickich spowodowane dużym obszarem, na którym obozowały, co utrudniło im szybką reakcję na niespodziewany atak. Zygmunt Luksemburczyk nie ścigał wycofujących się Husytów, lecz zabezpieczył miasto Kutna Hora, a następnie rozproszył swe wojska na zimowe kwatery, spodziewając się, że Husyci uczynią podobnie.
  • > 1422bitwa pod Nebovidami - miała miejsce 6 stycznia 1422 roku podczas wojen husyckich. Wojska husyckie dowodzone przez Jana Žižkę zaskoczyły stojące w pobliżu wsi Nebovidy klikutysięczne oddziały węgierskie. Wspierający Zygmunta Luksemburczyka Węgrzy, pomimo początkowego oporu nie zdołali uformować szyku i zostali rozbici, ponosząc przy tym ciężkie straty
  • * 1422 - bitwa pod Habrem miała miejsce 8 stycznia 1422 roku podczas wojen husyckich. Po zwycięstwie pod Nebovidami wojska husyckie ruszyły w kierunku Kutna Hora. Zygmunt Luksemburczyk, którego większość sił była już na leżach zimowych, postanowił natychmiast ewakuować się z zagrożonego miasta. Siły, które Luksemburczyk zdążył zebrać, połączyły się z większością Węgrów dowodzonych przez Pippo Spano i 8 stycznia postanowiły stawić opór ścigającym je Husytom zajmując pozycje na wzniesieniu koło wsi Habry. Pierwsi stawili opór Węgrzy, stojący na froncie katolickiej armii, jednak szybko zostali rozbici. Uciekający Węgrzy zmieszali szyki reszty wojsk Luksemburczyka, ułatwiając w ten sposób Husytom złamanie wojsk katolickich, które rzuciły się do ucieczki. Pogrom armii niemiecko-węgierskiej był całkowity, a jej straty szacuje się na 2000 do 12 000 ludzi, przy czym najwięcej ucierpiała piechota. Husyci kontynuowali pościg za pobitą armią do Niemieckiego Brodu.
  • 1423 - bitwa pod Horicami - miała miejsce 27 kwietnia 1423 roku podczas wojen husyckich. Bitwa stoczona została w pobliżu miejscowości Hořice między dwoma frakcjami husyckimi - Taborytami (3000 żołnierzy i 120 wozów) dowodzonymi przez Jana Žižkę i Utrakwistami (3000 szlacheckiej jazdy, pewna ilość wozów i artyleria) dowodzonymi przez Čenka z Wartenbergu. Taboryci zajęli pozycje na wzgórzy, gdzie utworzyli fortyfikację z wozów. W tych warunkach kawaleria Utrakwistów nie mogła szarżować pod górę i chcąc zaatakować pozycje nieprzyjaciela musiała nacierać piechotą. Posiadane przez Utrakwistów działa nie były zbyt skuteczne przy strzelaniu pod górę. Schronieni za wozami Taboryci odparli wiele ataków spieszonej kawalerii Utrakwistów. W końcu Žižka zdecydował, że nadszedł czas na kontratak. Do szarży ruszyła kawaleria husycka i atakując z góry zmiotła Utrakwistów z pola bitwy. Zwycięstwo Taborytów zakończyło okres walk między husyckimi frakcjami.
  • Bitwa pod Maleszowem miała miejsce 7 czerwca 1424 roku podczas wojen husyckich. Jan Žižka wraz z Orebitami wykonał pozorowany odwrót, ściągając armię miasta Pragi na dogodne dla Orebitów pole bitwy. Žižka uformował swoje siły na wzniesieniu górującym nad drogą, którą maszerowali Prażanie. W centrum swoich wojsk Žižka ustawił liczne wozy wypełnione kamieniami. Po obu stronach wozów z kamieniami ustawiono około 300 pozostałych wozów, ale nie w typowym szyku obronnym, lecz uformowane tak, by móc posuwać się naprzód. Na obu skrzydłach armii orebickiej stanęła jazda licząca łącznie 500 żołnierzy. Piechota (około 7000 żołnierzy) została ustawiona razem z wozami. Armia Pragi, przewyższająca liczebnie wojska Orebitów, zaczęła szykować się do bitwy. Žižka poczekał, aż połowa praskiej armii ustawi się w szyku i ruszy naprzód. Gdy to się stało, kazał swej piechocie zepchnąć z góry na centrum idących Prażan wozy z kamieniami, a działaniom tym towarzyszył ogień orebickich dział. Na zmieszaną dzięki temu armię praską ruszyła do szarży jazda Orebitów, co doprowadziło do klęski Prażan. Armia praska straciła 1200 ludzi, podczas gdy Orebici tylko 200. Według innej wersji wydarzeń jazda Orebitów była ustawiona po obu stronach wozów z kamieniami, i po spuszczeniu tych wozów na Prażan, ruszyła do szarży na zmieszane szyki nieprzyjaciela. Zwycięsto pod Maleszowem umocniło wiodącą pozycję Jana Žižki w ruchu husyckim. - miała miejsce 7 czerwca 1424 roku podczas wojen husyckich. Jan Žižka wraz z Orebitami wykonał pozorowany odwrót, ściągając armię miasta Pragi na dogodne dla Orebitów pole bitwy. Žižka uformował swoje siły na wzniesieniu górującym nad drogą, którą maszerowali Prażanie. W centrum swoich wojsk Žižka ustawił liczne wozy wypełnione kamieniami. Po obu stronach wozów z kamieniami ustawiono około 300 pozostałych wozów, ale nie w typowym szyku obronnym, lecz uformowane tak, by móc posuwać się naprzód. Na obu skrzydłach armii orebickiej stanęła jazda licząca łącznie 500 żołnierzy. Piechota (około 7000 żołnierzy) została ustawiona razem z wozami. Armia Pragi, przewyższająca liczebnie wojska Orebitów, zaczęła szykować się do bitwy. Žižka poczekał, aż połowa praskiej armii ustawi się w szyku i ruszy naprzód. Gdy to się stało, kazał swej piechocie zepchnąć z góry na centrum idących Prażan wozy z kamieniami, a działaniom tym towarzyszył ogień orebickich dział. Na zmieszaną dzięki temu armię praską ruszyła do szarży jazda Orebitów, co doprowadziło do klęski Prażan. Armia praska straciła 1200 ludzi, podczas gdy Orebici tylko 200. Według innej wersji wydarzeń jazda Orebitów była ustawiona po obu stronach wozów z kamieniami, i po spuszczeniu tych wozów na Prażan, ruszyła do szarży na zmieszane szyki nieprzyjaciela. Zwycięsto pod Maleszowem umocniło wiodącą pozycję Jana Žižki w ruchu husyckim.
  • 1426 - bitwa pod Uściem -Bitwa pod Uściem Bitwa pod Ústí nad Labem miała miejsce 16 czerwca 1426 roku między katolickimi krzyżowcami ze Świętego Cesarstwa Rzymskiego i siłami husyckimi. Papiestwo zorganizowało krucjatę, sądząc że po śmierci Jana Żiżki wojska husyckie zostaną szybko pokonane. Głównym dowódcą po stronie czeskiej był Zygmunt Korybut, podczas gdy Prokop Wielki przewodził Taborytom. Po stronie krzyżowców dowodził Boso z Vitzthum. Husyci mieli 8 000 żołnierzy a także około 500 wozów wojennych, krzyżowcy natomiast dysponowali 13 000 ludźmi, a także 3 000 wozów wojennych i 180 oddziałami artyleryjskimi.
  • 1427 - bitwa pod Tachovem - miała miejsce w dniu 4 sierpnia 1427 r. podczas nieopodal czeskich miasteczek Stribr i Tachov podczas IV wojny husyckiej. Było to pierwsze starciu w cyklu wojen husyckich w którym również krzyżowcy zastosowali do walki wozy taborowe. Stracie ukazało, że nie zawsze zbudowany z wozów obóz warowny okazuje się skuteczną ochroną i jest łatwym celem tylko dla armii znającej doskonale jego zastosowania. W bitwie pod Nachovem wojska katolickie poniosły klęskę w starciu z husytami dowodzonymi przez Prokopa Veliky'ego. Bitwa zakończyła IV krucjatę antyhusycką, po której przez okres 4 lat, nie podejmowano już żadnych działań przeciwko husytom.
  • 1431 - bitwa pod Domazlicami - Bitwa pod Domazlicami Z Wikipedii Skocz do: nawigacji, szukaj Bitwa pod Domazlicami (niem. Schlacht bei Taus) stoczona została dnia 14 sierpnia 1431 r. w trakcie V wojny husyckiej. Po niepowodzeniach rozmów pokojowych pomiędzy husytami z jednej strony a kościołem i Zygmuntem Luksemburskim z drugiej, w sierpniu 1431 r. armia krzyżowców Fryderyka I Brandenburskiego w ilości 130 000 rycerzy zebrała się w okolicach miejscowości Weiden w górnym Palatynacie. Oddziałami cesarskimi dowodził legat papieski kardynał Giuliano Cesarini. Na początku sierpnia armia krzyżowców wtargnęła na ziemie Czech i rozpoczęły oblężenie miasteczka Domazlice, zajętego kilka lat wcześniej przez husytów. Dnia 14 sierpnia w pobliże miasta nadciągnęły z odsieczą liczące 50 000 ludzi oddziały husytów pod wodzą Prokopa Wielkiego. Nadciągnięcie armii taborytów spowodowało paniczną ucieczkę części armii krzyżowców, już sam okrzyk wojenny husytów siał przestrach wśród oblegających. Atak husytów przyniósł im wielki sukces. Bitwa zakończyła się rzezią wojsk cesarskich. Bojąc się śmierci ze strony własnych wojsk, kardynał Cesarini zbiegł z pola bitwy w przebraniu żołnierza. W ręce husytów dostały się m.in. jego szaty oraz bulla papieska. Klęska pod Domazlicami odebrana została w Europie jako blamaż armii cesarskiej. Pojawiły się obawy przed wtargnięciem husytów na ziemie Cesarstwa. Była też punktem wyjściowym do rozpoczęcia rozmów w kwestii husyckiej.
  • 1433 - bitwa pod Hiltersried - miała miejsce dnia 21 września 1433 r. w trakcie wojny husyckiej na terenie dzisiejszej Bawarii. W roku 1433 Jan z Palatynatu-Neumarkt przeprowadził kampanię militarną w Górnym Palatynacie przeciwko plądrującym te ziemie Husytom pod wodzą Jana Pardusa. Dnia 21 września w pobliżu miejscowości Hiltersried udało mu się na czele 1200 ludzi pobić liczące 2000 ludzi oddziały Taborytów. Była to jedyna większa bitwa w której Husyci ponieśli klęskę. Jan zaatakował przeciwnika w czasie poobiednim, a więc dość późno za dnia. Husyci, którzy tego dnia nie spodziewali się jakiegokolwiek ataku, zostali całkowicie zaskoczeni i nie zdążyli przygotowac swojego taboru do obrony. Po gwałtownym ostrzale z kusz, konni rycerze uderzyli w formacji klinowej w kierunku wejścia do obozu. Równocześnie piechota zaatakowała ze skrzydeł, wiążąc walką część obrońców. Po tym jak rycerstwo przełamało obronę husytów i wtargnęło do środka obozu, obrońcy rozpoczęli paniczną ucieczkę. Rycerze z Palatynatu podjęli pościg. W trakcie walk i pościgu poległo około 1500 husytów, 300 dostało się do niewoli. Ich dówódzcy umknęli jednak i na czele 130 zbiegłych z pola walki taborytów skierowali się do Pilzna. Straty rycerstwa paltynackiego to zaledwie 14 zabitych i około 120 rannych. Porażka pod Hiltersried doprowadziła do wewnętrznych starć w szeregach Husytów. Ruch husycki rozpadał się od środka, przyczyniając się do końca wojen husyckich.
  • 1434 - bitwa pod Lipanami - alna bitwa, która zakończyła okres wojen husyckich. Stoczona została 30 maja 1434 roku w pobliżu Lipan (pomiędzy Pragą a Kolínem), gdzie stanęły naprzeciw siebie połączone siły radykalnych husytów (taborytów dowodzonych przez Prokopa Wielkiego oraz sierotek dowodzonych przez Jana Čapka z Sán) z jednej strony, a z drugiej - sojuszu umiarkowanych utrakwistów i katolików dowodzonego przez Diviša Bořka z Miletinka, dawnego towarzysza broni Jana Żiżki. Siły koalicji utrakwistów i katolików były silniejsze, posiadali 13 000 żołnierzy, natomiast licząca 10 000 ludzi armia taborytów była lepiej zorganizowana i bardziej doświadczona. Obie armie używały jednak klasycznej taktyki husyckiej oraz uzbrojenia. Początkowo wojska radykałów schroniły się wewnątrz taboru - sprzężonych wozów ustawianych w szyku kołowym (zazwyczaj w kilka współśrodkowych pierścieni). Taboryci liczyli na to, że koalicjanci - z uwagi na to że ich terytorium pozostało właściwie niechronione - wykonując nerwowe działania popełnią jakiś błąd. Diviš Bořek podzielił swą jazdę na dwie części, przy czym jednej nakazał schronić się w niewielkiej dolinie w pobliżu obozu radykałów. Drugiej grupie nakazał atak na tabor, który po pierwszych salwach obrońców załamał się. W tym momencie Prokop i Jan Čapek popełnili błąd. Podobnie, jak to miało miejsce we wcześniejszych walkach z wyprawami krzyżowymi na Czechy oraz podczas wypraw wojennych husytów, otwarto tabor, aby umożliwić własnym wojskom pogoń za uciekającymi w rozsypce przeciwnikami. Utrakwiści poczekali, aż Jan Čapek będzie dostatecznie daleko od wozów, a jego wojska będą zbyt zajęte masakrowaniem uciekających niedobitków. W odpowiednim momencie uderzył oddział ukryty w dolinie atakując opustoszały i otwarty tabor broniony przez niewielki oddział piechoty. W tym czasie uciekające oddziały dokonały zwrotu i uderzyły na goniących ich taborytów. Niespodziewana zmiana sytuacji wprowadziła zamęt wśród taborytów. Čapek widząc, że Prokop nie obroni taboru, którego na dodatek nie można było już zamknąć (co w praktyce oznaczało przegraną w bitwie), zebrał pozostałość jazdy i uciekł z pola bitwy w kierunku Kolina, czym zyskał miano zdrajcy. Bitwa zakończyła się masakrą taborytów i sierotek. Stracili 1300 ludzi a cała armia została rozbita. W efekcie bitwy oba ugrupowania rozpadły się: część przystała do utrakwistów, część wyemigrowała. Opór niewielkich grup pozostałych w Czechach (np. Jan Rohač z Dube) nie trwał długo. Bitwa położyła kres wojnom husyckim.